1.3: Od antyku do współczesności. Hellenizm i filhellenizm

Małgorzata Borowska, Le théâtre politique d’Euripide. Problèmes choisis, wyd. UW, Warszawa 1989.

Małgorzata Borowska, ΟΙΚΕΙΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ. Z dziejów dramatis personae rodzinnej komedii greckiej następców Arystofanesa, Wyd. Uniwersytet Warszawski, Wydział Polonistyki IFK, Warszawa 1995.

Konrad Kuczara, Grecy w Kościołach wschodnich w Rzeczypospolitej (1585–1621), Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2012.

Konrad Kuczara, Od Pawła do Bartłomieja. Kościół w Europie Południowo-Wschodniej (Krąg bizantyński), Sub Lupa, Warszawa 2016.

Konrad Kuczara, Greckie chrześcijaństwo. Droga do autokefalii Kościoła Grecji, Sub Lupa, Warszawa 2024.

Przemysław Kordos, Beyond Greekness. Studies in contemporary Modern Greek prose, SubLupa, Warszawa 2019.

Studia o przede wszystkim o czterech współczesnych nowogreckich pisarzach: W. Wasilikosie, W. Aleksakisie, Ch.A. Chomenidisie i A. Doksiadisie.

Ewa Róża Janion, Imaging Suli. Interactions between Philhellenic Ideas and Greek Identity Discourse, Peter Lang, Frankfurt am Main 2015.

Robert A. Sucharski, Aegaeo-Graeca. Ku problemowi greckiej ciągłości kulturowej, Wydawnictwo DiG, Warszawa 2005.

Cypr – dzieje, literatura, kultura, 2 tomy, pod redakcją Małgorzaty Borowskiej, Przemysława Kordosa i Dariusza Maliszewskiego, Wydawnictwo Naukowe Sub Lupa, Warszawa 2014.

Object in traditional modern Greek dance: recognitions, findings, contexts, red. Przemysław Kordos, Hanna Raszewska-Kursa, Wydawnictwo DiG 2018.

Emanuil Roidis, Ateńskie przechadzki. Wybrane eseje i opowiadania, pod red. Ewy Róży Janion, Przemysława Kordosa, Kai Raszewskiej, SubLupa, Warszawa 2023.

W tłumaczeniu tekstów E. Roidisa wzięło udział ok. 30 tłumaczy i tłumaczek z całej Polski, studentów i absolwentów filologii nowogreckiej, wychowanków i przyjaciół Prof. Małgorzaty Borowskiej, której został poświęcony tom.

Dijenis Akritas. Opowieść z kresów bizantyńskich, przełożyła i opracowała Małgorzata Borowska, wyd. DiG/OBTA, Warszawa 1998.

Eurypides, Tragedie. Tom V (fragmenty) Przekład i opracowanie zbiorowe pod redakcją i ze wstępem Małgorzaty Borowskiej (koncepcja, redakcja naukowa całości oraz wstęp, przekłady i opracowania części), wyd. ISKŚiO UWr, Wrocław 2015.

Tom V uzupełnia czterotomowe wydanie tragedii Eurypidesa w przekładzie Jerzego Łanowskiego. Zachowane w dziełach późniejszych fragmenty zaginionych tragedii tego “filozofa sceny” tworzą jedyną w swoim rodzaju barwną mozaikę wypowiedzi na różne tematy (polityczne, filozoficzne, moralne) i celnych sentencji o doskonałej artystycznej formie. Autorzy przekładów pod redakcją naukową M. Borowskiej podejmują próby rekonstrukcji akcji i zamieszczają obszerne komentarze, obejmujące także kontynuacje i nawiązania.

Kronika Leoncjusza Machierasa (1350/60 – po 1431): Wykład o słodkiej ziemi Cypru, „Cronαca” to jest Kroniką zwany (Εξήγησις της γλυκείας χώρας Κύπρου, η ποία λέγεται Κρόνακα τουτέστιν Χρονικόν), przełożyła z dialektu cypryjskiego, wstępem, przypisami, słownikiem i indeksami opatrzyła Małgorzata Borowska, WUW, Warszawa 2022.

Ta XV-wieczna kronika stanowi pierwszorzędne, miejscami wręcz jedyne, źródło historyczne do dziejów Cypru pod panowaniem dynastii Lusignanów, jest też bezcennym pomnikiem średniowiecznego dialektu nowogreckiego wyspy. Jednym z najbardziej dyskutowanych problemów związanych z autorem kroniki, rodowitym Cypryjczykiem a zarazem dworzaninem frankońskim i synem urzędnika królewskiego, jest jego świadomość etnoreligijna, która wpływa na dobór materiału i sposób jego opisu i oceny. Niniejsza publikacja jest pierwszym w języku polskim przekładem kroniki Machierasa (z oryginału cypryjskiego) i jednym z pierwszych, który uwzględnia wszystkie trzy istniejące wersje rękopiśmienne. Przekład opatrzony jest wstępem, przypisami, słownikiem terminów, indeksami, tablicami genealogicznymi Lusignanów. Publikacja została nagrodzona wyróżnieniem za opracowanie edytorskie w konkursie Academia 2023 na Międzynarodowych Targach Książki w Warszawie.

Alkis Raftis, Świat tańca greckiego, tłum. Joanna Wegner, redakcja i opieka merytoryczna Przemysław Kordos, Greckie klimaty, Wrocław 2013.

Małgorzata Borowska, ΜΟΡΜΟΛΥΚΗ. Książka do nauki języka starogreckiego, wyd. Wiedza Powszechna/OBTA, Warszawa 1996.

Nowoczesny podręcznik do nauki antycznej greki, oparty wyłącznie na oryginalnych tekstach od Homera po Ojców Kościoła. Innowacją jest znaczny udział tekstów poetyckich, fragmentów dramatu i liryki, sentencji i przysłów, dowcipów i anegdot. a nawet tekstów papirusowych, jak zaproszenie na ucztę weselną czy raport policjanta wiejskiego z miejsca zbrodni. Książka traktuje uczącego się jak inteligentnego partnera, którego trzeba nauczyć nie tylko reguł gramatycznych, ale przede wszystkim przekonać, że język i kultura Greków stanowią fascynującą przygodę intelektualną, i że przy nauce greki można się całkiem dobrze bawić.

Małgorzata Borowska, ΜΠΑΡΜΠΑΓΙΩΡΓΟΣ. Książka do nauki języka nowogreckiego, wyd. Wiedza Powszechna, Warszawa 2000 (z płytami CD bądź kasetami).

Zaletą podręcznika jest różnorodność tekstów. W czterdziestu lekcjach nie brak tekstów piosenek, fragmentów wierszy lirycznych, przysłów ludowych i powiedzeń, ale i dowcipów, łamigłówek, a nawet zadań matematycznych. Stare czarno białe ryciny ukazują dawną Grecję, nierzadko jeszcze z czasów osmańskich, a barwne przedstawiają oryginalne spojrzenie na współczesny kraj.

Publikacje Laboratorium Filhelleńskiego

Filhellenizm w Polsce. Rekonesans, red. M. Borowska, M. Kalinowska, J. Ławski, K. Tomaszuk, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2007.

Filhellenizm w Polsce. Wybrane tematy, red. M. Borowska, M. Kalinowska, K. Tomaszuk, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2012.

Wyspiański, Kazandzakis i modernistyczne wizje antyku, red.  M. Borowska, M. Kalinowska, P. Kaniecki, Wydawnictwo Naukowe Sub Lupa, Warszawa 2012.

Sparta w kulturze polskiej, cz. 1: Model recepcji, spojrzenie europejskie, konteksty greckie, red. M. Borowska, M. Kalinowska, J. Speina, K. Tomaszuk, Wydawnictwo Naukowe Sub Lupa, Warszawa 2014.

Sparta w kulturze polskiej, cz. 2: Przekroje, syntezy, konteksty, red. M. Borowska, M. Kalinowska, D. Kaja, J. Speina, Wydawnictwo Naukowe Sub Lupa, Warszawa 2015.

Η Ελλάς των Πολωνών ρομαντικών: ποιητική ανθολογία, oprac. M. Kalinowska, P. Krupka, przekł. P. Krupka, J. Petropoulos, Ἐκδόσεις N. & Σ. Μπατσιού λας, Θήβα 2018.

Raptularz wschodni Juliusza Słowackiego. Edycja – studia – komentarze, t. III: Studia i interpretacje, red. Maria Kalinowska, Elżbieta Kiślak i Zbigniew Przychodniak, Warszawa 2019.

Raptularz wschodni Juliusza Słowackiego. Edycja – studia – komentarze, t. II: Edycja – komentarz – objaśnienia, praca zbior. pod red. Maria Kalinowska, Urszula Makowska, Zbigniew Przychodniak, Marek Troszyńsk i Damian Kaja, Warszawa 2019.

Raptularz wschodni Juliusza Słowackiego. Edycja – studia – komentarze, t. I: Podobizna autografu, red. Maria Kalinowska, Elżbieta Kiślak i Zbigniew Przychodniak, Warszawa 2019.

Maria Kalinowska, Grecka podróż Zbigniewa Herberta – z Juliuszem Słowackim w tle?, Białystok 2019.

Wolność albo śmierć. Polscy filhelleni i powstanie greckie 1821. Wydano w roku 200. rocznicy powstania greckiego / Freedom or Death. Polish Philhellenes and the Greek Uprising of 1821. Published on the Bicentenary of the Greek Revolution, red. Małgorzata Borowska, Maria Kalinowska, Milena Chilińska, Warszawa 2021.

Greek War of Independence and Polish Philhellenism (1821-1833), red. G. Kardaras, M. Kalinowska, A. Sfoini, M. Kowalska, National Hellenic Research Foundation. Institute of Historical Research, University of Warsaw. Faculty of “Artes Liberales”, Athens 2023.

Maria Kalinowska, Sypałem ziarna maku… Podróż grecka Zbigniewa Herberta, Warszawa 2023.

Z podróży wątkiem zlewa się przypisek. Studia nad romantyzmem, Grecją i podróżą ofiarowane Profesor Marii Kalinowskiej, red. Przemysław Kaniecki, Marcin Leszczyński, Warszawa 2025.