„Dobra krew” – książka dr. Pawła W. Rysia

Pod koniec zeszłego roku nakładem Wydawnictw Uniwersytetu Warszawskiego ukazała się książka dr. Pawła W. Rysia pt. „Dobra krew”. Henryk Sienkiewicz między szlacheckim protorasizmem stanowym a rasizmem klasowym (Trylogia i powieści współczesne).

Analizując problematykę urasowienia podziałów społecznych w twórczości Henryka Sienkiewicza, autor monografii wykorzystuje na gruncie literaturoznawstwa krytyczne ujęcia kategorii „rasy”. Powołując się na zachodnich teoretyków (m.in. Étienne’a Balibara, Enza Traversa, Benjamina Isaaca), stawia tezę, że w polskiej kulturze do pierwszej połowy XIX wieku dominował szlachecki protorasizm stanowy (paradygmat historiozoficzno-teologiczny), a od drugiej połowy XIX wieku rasizm klasowy (paradygmat quasi-naukowy). Podział ten pozwala przyjrzeć się zarówno powieściom historycznym Sienkiewicza i zbadać, czy afirmują one, czy też podważają szlachecki protorasizm stanowy, jak i jego utworom współczesnym, by określić, czy obecne są w nich wyobrażenia wpisujące się w rasizm klasowy. Istotne okazuje się ponadto pytanie o możliwość przeplatania się obydwu dyskursów.