Select Page

Biogram

Jestem kierownikiem naukowo-badawczej komisji „Speculum Byzantinum”, zrzeszającej pracowników naukowych, doktorantów i studentów Wydziału „Artes Liberales” Wydziału Filozoficznego i Wydziału Historycznego, która bada szeroko pojętą tradycję bizantyjsko-słowiańską, jej historyczne, filozoficzne, teologiczne, literackie, duchowe oraz artystyczne aspekty.

W mojej pracy naukowej zajmuję się dziełem artystycznym, jego filozoficznymi, antropologicznymi, teologicznymi i artystycznymi kontekstami. Przedmiotem szczególnego zainteresowania jest dla mnie sztuka wizualna, ikona na tle całego fenomenu sztuki sakralnej, kultura, tradycja i teologia bizantyjska i postbizantyjska, myśl prawosławna, filmologia i teatrologia. Już szereg lat prowadzę badania nad fenomenem ikony, refleksją nad nią dawniej i współcześnie, próbami jej odrodzenia dzisiaj, estetycznymi inspiracjami dla sztuki współczesnej.

Jestem członkiem Polskiej Komisji Bizantynologicznej.

Prowadziłam zajęcia (wybór): Historia kultury bizantyjskiej, Wprowadzenie do bizantyjskiej sztuki sakralnej, Filozofia filmu – Andriej Tarkowski, Myśl o ikonie w XIX i XX wieku, Ikona w XX wieku (razem z Witalijem Michalczukiem, doktorantem IF UW), Europa Centralna i Południowo-Wschodnia jako projekt kulturowy (razem z prof. Michałem Janochą (WAL UW), Bogną Kosmulską (IF UW) i Witalijem Michalczukiem (IF UW), Kultura bizantyjska w humanistyce rosyjskiej – Sergiusz Awierincew, Konwersatorium rosyjskie – Byzantinoslavica. Bizantyjska tradycja a kultury słowiańskie, Historia radzieckiego i rosyjskiego filmu, Czas historyczny w filmie. Tło obyczajowo-historyczne w filmach radzieckich (lata 1920e-1980e), Artysta i władza, Kino gruzińskie i ormiańskie pomiędzy Europą i Azją, Tekst sakralny w filmie rosyjskim i radzieckim i inne.

Razem z bp prof. Michałem Janochą prowadzę Seminarium doktoranckie Speculum Byzantinum.

 

Organizacja i współorganizacja konferencji:

  • Organizacja ogólnopolskiego spotkania historyków sztuki – bizantynistów i postbizantynistów zainicjowanym przez Ośrodek Badań nad Tradycją Antyczną w Polsce i w Europie Środkowo-Wschodniej (UW) dnia 22 kwietnia 2005.
  • Organizacja ogólnopolskiej konferencji teologów prawosławnych i katolickich Ikona – miejscem spotkania zainicjowanej przez Ośrodek Badań nad Tradycją Antyczną w Polsce i w Europie Środkowo-Wschodniej (UW) dnia 16 czerwca 2005.
  • Współorganizacja konferencji Chronos i Kairos. Czas ludzi, czas Boga zorganizowanej przez Fundację „Europa Nadziei”, Stowarzyszenie Przyjaciół Joanny d’Arc i Charles’a Péguy „Le Porche” z Orleanu oraz OBTA UW w Warszawie w dniach 16-18 grudnia 2005.
  • Współorganizowanie sesji MSH i AAL „Semiotyka we współczesnej humanistyce”, 20-31 marca 2006 r., Warszawa, OBTA UW
  • Organizacja panelu „Moskwa – Trzeci Rzym czy drugie Bizancjum?” 5 lutego 2006 r., w ramach sesji MSH „Antyk i tradycja antyczna – perspektywa grecka”, 23 stycznia-10 lutego 2006 r., Warszawa, OBTA UW
  • Współorganizacja sesji MSH „Wielki Tydzień w kulturach pogranicza europejskiego”, 14-21 maja 2006 r., Warszawa, OBTA UW
  • Współorganizacja konferencji Sztuka sakralna XXI wieku? Konferencja została zorganizowana przez Instytut Historii Sztuki UKSW, OBTA UW oraz Studium Duchowości Wschodu przy Seminarium oo. Dominikanów w Warszawie, 10 czerwca 2006 r.
  • Organizacja i prowadzenie regularnych spotkań Komisji Speculum Bizantinum IBI AL (średnio jedno spotkanie miesięcznie), integrujących badaczy oraz artystów, zajmujących się szeroko pojętą problematyką bizantyjsko-bałkańsko-słowiańską.
  • Współorganizacja debaty Oblicza tajemnicy. Liturgia eucharystyczna na Wschodzie i Zachodzie w ramach komisji „Speculum Bizantinum” Instytutu Badań Interdyscyplinarnych Artes Liberales UW
  • 2-13 czerwca 2008 roku organizowałam Międzynarodową Szkołę Humanistyczną Ikona dziś z udziałem zagranicznych gości z Grecji, Litwy, Rosji, Białorusi, Ukrainy, Węgier, Bułgarii, Serbii (we współpracy z UKSW oraz Studium Chrześcijańskiego Wschodu). Konferencja odbyła się w pomieszczeniu Kolegium Dominikańskiego w Warszawie (ul. Dominikańska 2). Konferencji towarzyszyła wystawa współczesnych ikon finansowana przez Urząd Miasta Warszawa (5czerwca-30 lipca 2008).
  • Współorganizowanie międzynarodowej konferencji naukowej (razem ze Stowarzyszeniem Historyków Sztuki) Bizancjum a Renesans, 20-21 listopada 2008 r. Siedziba SHS, Rynek Starego Miasta 27
  • Organizowałam i poprowadziłam panel dyskusyjny, poświęcony sytuacji Kościoła greko-katolickego z udziałem przedstawicieli wszystkich wyznań chrześcijańskich oraz studentów CLAS i innych wydziałów UW, Dobra 72, czerwiec 2009
  • Współorganizacja konferencji Bizancjum a renesansy. Dialog kultur, dziedzictwo antyku – tradycja i współczesność, Komisja „Speculum Bizantinum”. Instytut Badań Interdyscyplinarnych „Artes Liberales” UW Warszawa 5 kwietnia 2011
  • Współorganizacja konferencji międzynarodowej Bizancjum a renesansy. Dialog kultur, dziedzictwo antyku – tradycja i współczesność, część II, Komisja „Speculum Bizantinum”. Instytut Badań Interdyscyplinarnych „Artes Liberales” UW Warszawa 19-21 października 2011

 

Współorganizacja objazdów naukowych (wybrane):

  • Szlakiem zabytków Ziemi Świętokrzyskiej, luty 2005.
  • Szlakiem dziedzictwa cyrylometodiańskiego, Bułgaria i Macedonia, lipiec 2005.
  • Szlakiem drewnianych cerkwi łemkowskich Sądecczyzny (studenci UW, UKSW) luty 2006 r.
  • Sztuka wczesnochrześcijańska i bizantyjska w Azji Mniejszej (studenci UW, UKSW, ASP). Turcja, lipiec-sierpień 2006.
  • Szlakiem cerkwi wschodniej Polski (studenci UW, ASP, UKSW) luty 2007 r.
  • Sztuka wczesnochrześcijańska oraz sztuka tradycji bizantyjskiej (studenci UW, UKSW, ASP), sierpień-wrzesień 2007
  • Szlakiem cerkwi Beskidu Niskiego (studenci UW, ASP, UKSW) 8-16 lutego 2008 r.

 

Praca dydaktyczna i popularyzatorska poza uczelnią (wybrane):

  • Od 2004 roku po dzień dzisiejszy jestem zaangażowana w powstanie i prowadzenie Studium Chrześcijańskiego Wschodu oraz warsztatów ikonograficznych przy Klasztorze i kolegium oo. Dominikanów w Warszawie. W ciągu kilku lat prowadzone przeze mnie w semestrze letnim konwersatorium „Myśl o ikonie w XIX i XX wieku” mogli zaliczać studenci UW, UKSW oraz słuchacze Studium Chrześcijańskiego Wschodu, co pozwoliło na pewien eksperyment dydaktyczny: 4-godzinne wspólne zajęcia dla malarzy ikon oraz studentów.
  • W latach 2004-2015 współorganizowałam i prowadziłam wykłady (tryb cotygodniowy) z cyklu „W kręgu ikony” w Stołecznym Centrum Edukacji Kulturalnej Stare Miasto, Jezuicka 4, (tytuły poszczególnych lat: Czytanie symboli, Sztuka i mistyka, Pomiędzy pierwszym, drugim i Trzecim Rzymem itd.)
  • 2006 – 2007 – kurs filmowy „Filozofia filmu” w Stołecznym Centrum Edukacji Kulturalnej
  • Debata na temat współczesnej Rosji, zorganizowana przez Fundację Europa Nadziei i księgarnię „Tarabuk” pomiędzy mną i Krzysztofem Zanussim, księgarnia „Tarabuk”, 6 grudnia 2007
  • Kilka uwag o współczesnym ikonopisaniu referat wygłoszony w ramach Dni Kultury Prawosławnej, Fundacja „Barak Kultury” i Instytut Wschodni Uniwersytetu Poznań, 21-24 października 2009
  • Promocja pełnego tłumaczenia książki Leonida Uspieńskiego Teologia ikony (Warszawa, Neriton, 2009) Prowadzenie panelu dyskusyjnego Organizatorzy – Studium Chrześcijańskiego Wschodu Miejsce – Seminarium oo. Dominikanów w Warszawie 5 grudnia 2009
  • Regularny udział w programach radiowych, np.: O Jerzym Nowosielskim, Polskie Radio, Program II (red. Hanna Maria Giza), 10 marca 2011, O Cyrylu i Metodym (z dr H. Gralą, Polskie Radio, Program II (red. Hanna Maria Giza), godz. 18-19; O ikonach dawniej i dziś Radio Plus, 20 stycznia 2011, godz. 22-23.30 i inne.
  • Wykład i dyskusja w ramach spotkań Między sztuką a wiarą w kolegium oo. Dominikanów: Teofan Grek i Giotto, 8 grudnia 2007
  • 2009-2011 – Spotkania dyskusyjnego klubu filmowego przy Warszawskim Seminarium Metropolitalnym
  • 2016, październik – razem z kilkoma członkami Komisji Speculum Byzantinum poprowadziłam wykłady w Muzeum: Музей „Спасенные художественные ценности” w Brześciu Białoruskim, które zapoczątkowały stałą współpracę z Muzeum.
  • 2016 – 2017 – przygotowanie i współprowadzenie cyklu wykładów Ars interpretandi w Muzeum Archidiecezji Warszawskiej w roku 2016 oraz Mozaika Znaczeń w 2017 roku. Cykle wykładów są organizowanie przez Komisję Speculum Byzantinum Wydziału Artes Liberales UW we współpracy z Muzeum Archidiecezji Warszawskiej.

 

Praca dydaktyczna i popularyzatorska poza uczelnią (wybrane):

  • Od 2004 roku po dzień dzisiejszy jestem zaangażowana w powstanie i prowadzenie Studium Chrześcijańskiego Wschodu oraz warsztatów ikonograficznych przy Klasztorze i kolegium oo. Dominikanów w Warszawie. W ciągu kilku lat prowadzone przeze mnie w semestrze letnim konwersatorium „Myśl o ikonie w XIX i XX wieku” mogli zaliczać studenci UW, UKSW oraz słuchacze Studium Chrześcijańskiego Wschodu, co pozwoliło na pewien eksperyment dydaktyczny: 4-godzinne wspólne zajęcia dla malarzy ikon oraz studentów.
  • W latach 2004-2015 współorganizowałam i prowadziłam wykłady (tryb cotygodniowy) z cyklu „W kręgu ikony” w Stołecznym Centrum Edukacji Kulturalnej Stare Miasto, Jezuicka 4, (tytuły poszczególnych lat: Czytanie symboli, Sztuka i mistyka, Pomiędzy pierwszym, drugim i Trzecim Rzymem itd.)
  • 2006 – 2007 – kurs filmowy „Filozofia filmu” w Stołecznym Centrum Edukacji Kulturalnej
  • Debata na temat współczesnej Rosji, zorganizowana przez Fundację Europa Nadziei i księgarnię „Tarabuk” pomiędzy mną i Krzysztofem Zanussim, księgarnia „Tarabuk”, 6 grudnia 2007
  • Kilka uwag o współczesnym ikonopisaniu referat wygłoszony w ramach Dni Kultury Prawosławnej, Fundacja „Barak Kultury” i Instytut Wschodni Uniwersytetu Poznań, 21-24 października 2009
  • Promocja pełnego tłumaczenia książki Leonida Uspieńskiego Teologia ikony (Warszawa, Neriton, 2009) Prowadzenie panelu dyskusyjnego Organizatorzy – Studium Chrześcijańskiego Wschodu Miejsce – Seminarium oo. Dominikanów w Warszawie 5 grudnia 2009
  • Regularny udział w programach radiowych, np.: O Jerzym Nowosielskim, Polskie Radio, Program II (red. Hanna Maria Giza), 10 marca 2011, O Cyrylu i Metodym (z dr H. Gralą, Polskie Radio, Program II (red. Hanna Maria Giza), godz. 18-19; O ikonach dawniej i dziś Radio Plus, 20 stycznia 2011, godz. 22-23.30 i inne.
  • Wykład i dyskusja w ramach spotkań Między sztuką a wiarą w kolegium oo. Dominikanów: Teofan Grek i Giotto, 8 grudnia 2007
  • 2009-2011 – Spotkania dyskusyjnego klubu filmowego przy Warszawskim Seminarium Metropolitalnym
  • 2016, październik – razem z kilkoma członkami Komisji Speculum Byzantinum poprowadziłam wykłady w Muzeum: Музей „Спасенные художественные ценности” w Brześciu Białoruskim, które zapoczątkowały stałą współpracę z Muzeum.
  • 2016 – 2017 – przygotowanie i współprowadzenie cyklu wykładów Ars interpretandi w Muzeum Archidiecezji Warszawskiej w roku 2016 oraz Mozaika Znaczeń w 2017 roku. Cykle wykładów są organizowanie przez Komisję Speculum Byzantinum Wydziału Artes Liberales UW we współpracy z Muzeum Archidiecezji Warszawskiej.

Zainteresowania pozanaukowe: proza, poezja, podróże.

Wykształcenie, stopnie naukowe

1990

Instytut Teatru, Muzyki i Kinematografii w Leningradzie (Ленинградский Государственный институт театра, музыки и кинематографии им. Н. К. Черкасова), praca magisterska „Transformacja mitu. Filmy Andrzeja Wajdy lat 70ch i 80ch” (dyplom z wyróżnieniem). Studia doktoranckie w Rosyjskim Instytucie Wiedzy o Sztuce (Российский искусствоведческий институт – Зубовский)

1991

Warszawa, stypendium Instytutu Kultury Jana Pawła II, zbieranie materiałów do planowanej pracy doktorskiej

1996

Papieski Wydział Teologiczny w Warszawie, rozprawa magisterska „Koncepcja sztuki w myśli Włodzimierza Sołowjowa” (dyplom z wyróżnieniem)

2003

rozprawa doktorska „Ergo sum. Poszukiwania sensu istnienia w polskim i radzieckim filmie 1960-1990” (promotor prof. Wiesław Juszczak)

2004, styczeń

zatrudniona na stanowisku adiunkta w ówczesnym Ośrodku Badań nad Tradycją Antyczną UW (obecna nazwa po transformacjach – Wydział Artes Libeales), gdzie pracuję do dnia dzisiejszego

Nagrody i wyróżnienia:

2005

nagroda Fundacji im. Ks. Janusza St. Pasierba za książkę Ergo sum. Poszukiwania sensu istnienia w polskim i radzieckim filmie 1960-1990

2007

wyróżnienie (dyplom) za zaangażowanie w powstanie i prowadzenie Studium Chrześcijańskiego Wschodu oraz warsztatów ikonograficznych przy Klasztorze i kolegium oo. Dominikanów

Publikacje

  • Ergo sum. Poszukiwania sensu istnienia w polskim i radzieckim filmie 1960-1990, Warszawa, Wydawnictwo Neriton, 2004 – 253 s.
  • Wstęp, w: Akatyst ku czci Bogurodzicy, Warszawa: OVO 2005, s. 9-11.
  • Oczy Opatrzności, w: Świadkowie świętych ikon. Katalog wystawy w Muzeum Diecezjalnym w Kielcach. 10.XII.2005-15.I.2006, Kielce 2005, s. 14-17.
  • W latach 2006-2008 współpracowałam przy wydaniu kolejnych tomów ilustrowanej (dobór i opisanie ilustracji) „Biblii Tysiąclecia”, „Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu. Biblia Tysiąclecia” przekładzie z języków obcych opracował zespół biblistów polskich z inicjatywy benedyktynów tynieckich. Wyd. piąte, na nowo opracowane i poprawione, ilustrowane, Warszawa, Pallottinum i Hachette.
  • Ikona dziś. Katalog z wystawy, Red. Elżbieta Jackowska-Kurek; Konsultacja merytoryczna ks. prof. Michał Janocha, dr Irina Tatarova, Warszawa, Urząd Miasta Stołecznego Warszawy, 2008, – 314 s.
  • Odrodzenie malarstwa ikonowego w XIX-XX wieku (cz.II), s. 76-87; w: Ikona dziś. Katalog z wystawy, Red. Elżbieta Jackowska-Kurek; Konsultacja merytoryczna ks. prof. Michał Janocha, dr Irina Tatarova, Warszawa, Urząd Miasta Stołecznego Warszawy, 2008, – 314 s.
  • Dlaczego ikona, rozmowa Iriny Tatarovej z Mateuszem Środoniem, s. 178-189 W: Ikona dziś. Katalog z wystawy, Red. Elżbieta Jackowska-Kurek; Konsultacja merytoryczna ks. prof. Michał Janocha, dr Irina Tatarova, Warszawa, Urząd Miasta Stołecznego Warszawy, 2008, – 314 s. Do książki jest dołączona płyta z nagraniami wideo z całej MSH i z wystawy.
  • Ikona miejscem spotkania. Ikona i artysta, w: Dziedzictwo chrześcijańskiego Wschodu i Zachodu. Między pamięcią a oczekiwaniem, pod red. Urszuki Cierniak, ks. Jarosława Grafowskiego, Częstochowa, Instytut Filologii Obcych Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie, Instytut Teologiczny w Częstochowie, Ośrodek promocji kultury „Gaude Mater” w Częstochowie, 2006, s. 257-265, (Seria „Człowiek, wiara, kultura”, artykuły w języku polskim i rosyjskim).
  • Język sztuki sakralnej tradycji bizantyjskiej, kilka wypowiedzi w ramach panelu Wokół religii i jej języka Konstrukcje i destrukcje tożsamości, t. I E. Golachowska, A. Zielińska Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, Warszawa, 2011, s. 35-47.
  • Wstęp do książki I. Jazykowa, Oto czynię wszystko nowe. Ikona w XX wieku, przeł. H. Paprocki, Warszawa, Promic, 2011 (udział w promocji tej książki w ramach Targów Książki w Zamku Królewskim)
  • Bizancjum a renesansy. Dialog kultur, dziedzictwo antyku, tradycja i współczesność, w: Byzantium and Renaissances. Dialogue of Cultures, Heritage of Antiquity, Tradition and Modernity, Pod red. Michała Janochy, Aleksandry Sulikowskiej, Iriny Tatarovej oraz Zuzanny Flisowskiej, Karoliny Mroziewicz, Niny i Krzysztofa Smólskich, Warszawa-Warsaw, Campidoglio, Instytut Badań Interdyscyplinarnych „Artes Liberales”, 2012. Artykuły są w językach: angielskim, francuskim, niemieckim i polskim. Moje artykuły (2): Sens renesansu. Renesans a tradycja bizantyjska w rosyjskojęzyczne myśli o ikonie pierwszej połowy XX wieku, s.89-99 oraz Odrodzenie obrazu. Jedno z pytań o ikonę, s. 387-391. Przetłumaczyłam także tekst z rosyjskiego: Lidov Alexei, Święty Ogień i europejskie kopuły. Przykład bizantyńskiego wpływu na sztukę renesansu, s. 143-156.
OK
Ta strona używa plików Cookies. Dowiedz się wiecej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce.